Dogoterapia – co to jest?
Dogoterapia to rodzaj terapii, w której narzędziem do pracy jest pies. Choć właściwie każdy pupil może pracować jako dogoterapeuta, to nie każdy ma odpowiednie predyspozycje, aby podołać szkoleniu. Sprawdź szczegóły!
Terapia z użyciem psów w Polsce po raz pierwszy pojawiła się mniej więcej w latach 80. XX wieku. Od tamtej pory jest stale doskonalona zarówno w kraju, jak i na świecie. Istnieje kilkanaście metod szkolenia psów, a także organizacje, które skupiają wokół siebie licencjonowanych przewodników. Dowiedz się więcej na temat zagadnienia, jakim jest dogoterapia – co to jest i komu służy, a także jakie psy mogą brać w niej udział.
Czy wiesz, że dogoterapia stanowi wsparcie dla rehabilitacji?
Interesuje Cię dogoterapia? Co to jest, dowiesz się bardzo łatwo, już po nazwie – jest to terapia z użyciem psa. Alternatywą nazwą jest kynoterapia, co oznacza w praktyce dokładnie to samo. Na początku warto dodać, że dogoterapia sama w sobie nie jest terapią ostateczną i wystarczającą. Jest raczej komplementarna względem innych terapii. Zazwyczaj stosuje się ją po to, aby osiągnąć u chorego pewien poziom rozluźnienia i odstresowania. Niektóre jej formy zakładają również, że w czasie, gdy trwa właściwa terapia, może przebiegać też dogoterapia. Dla kogo jest więc przeznaczona?
Pies do dogoterapii coraz częściej szkolony jest w określonym kierunku, czyli do pracy z konkretnymi osobami cierpiącymi na dane schorzenia. To ważne zwłaszcza pod kątem tego, jak różnią się objawy rozmaitych niepełnosprawności, w których leczeniu stosowana jest dogoterapia. Dla kogo jest ten rodzaj terapii? Między innymi dla osób z:
- zespołem Downa;
- zaburzeniami ze spektrum;
- niepełnosprawnościami ruchowymi, również wrodzonymi, jak mózgowe porażenie dziecięce;
- epilepsją;
- afazją i dysleksją.
To najczęstsze zakresy terapeutyczne, w których używane są specjalnie przeszkolone psy do dogoterapii. Coraz częściej jednak niektóre formy działania wykorzystywane są też w kontakcie z osobami starszymi, samotnymi, wykluczonymi, cierpiącymi m.in. na Alzheimera, depresję czy zaburzenia nastroju. Niekiedy jest to dobra forma wsparcia dla osób z cukrzycą, a nawet uszkodzeniami zmysłów.
Przeczytaj również: Czy pies dla dzieci to dobry pomysł? – pytania i odpowiedzi
Ważne, aby o tym wiedzieć, bo w świadomości wielu osób dogoterapia to wciąż dziedzina, z której korzyści czerpią głównie dzieci. To jednak nie jest już obecnie prawda. Zbawienny wpływ obecności psa na człowieka został przebadany przez naukowców i jest tak silny, że eksperci nie mają wątpliwości – z dobrodziejstwa dogoterapii w różnych formach skorzystać może dosłownie każdy człowiek.
Rodzaje dogoterapii
Istnieją tak naprawdę trzy rodzaje terapii z psami. Ich znajomość pomaga zrozumieć, że dogoterapia jako taka nie stanowi jednolitej dziedziny. Psy do dogoterapii mogą mieć też różne predyspozycje, na które trzeba zwrócić uwagę zależnie od tego, jakie są zainteresowania i oczekiwania przewodnika.
Pierwszy rodzaj terapii to SP, czyli spotkanie z psem (po angielsku Animal Assisted Activities). Taka dogoterapia polega przede wszystkim na stworzeniu pozytywnego wizerunku psa w oczach osób biorących w niej udział, dlatego sprawdza się przy rozmaitych lękach. Pies pozytywnie wpływa na człowieka w trakcie naturalnych, spontanicznych, ale stale nadzorowanych przez przewodnika kontaktów. Możliwy jest też dotyk psa albo wydanie mu polecenia – po pozwoleniu przewodnika.
Kolejny rodzaj to TP, czyli terapia z psem (po angielsku Animal Assisted Therapy). To terapia, która wspomaga bezpośrednio rehabilitację. Są to spotkania indywidualne, przebiegające według wcześniej określonego planu. Opierają się na interakcji z czworonogiem, głównie poprzez jego głaskanie, czesanie, a także karmienie i zachęcanie do wykonywania poleceń. Przewodnik ma ze sobą przysmaki w saszetce na smakołyki dla psa, aby wzmacniać jego pozytywne zachowania.
Ostatni rodzaj to EP, czyli edukacja z psem (po angielsku Animal Assisted Education). To spotkania w szkołach i przedszkolach, zarówno prowadzone w grupach, jak i indywidualnie. Przebiegają według konkretnego planu. Nastawione są na to, aby wspierać rozwój dzieci, zachęcać je do robienia postępów, szybszej i efektywniejszej nauki. Wszystko dzięki obecności psów i ich wsparcia emocjonalnego. Podczas zajęć pies jest na smyczy.
Jakie rasy sprawdzą się w roli psich terapeutów?
Psy do dogoterapii muszą być posłuszne, spokojne i chętnie wykonywać polecenia. Nie mogą bać się zabiegów pielęgnacyjnych – często opiekun musi szybko wykorzystać Over Zoo Wet Wipes Chusteczki pielęgnacyjne dla psa i kota 30szt, zanim zacznie się dogoterapia. Rasy psów, które zwykle są używane w dogoterapii, są ściśle określone, choć można wykorzystać tu każdego psa z odpowiednimi cechami i predyspozycjami.
Labrador retriever
Jakie psy kojarzą się od razu, gdy w grę wchodzi dogoterapia? Rasy psów są tutaj dość ograniczone – przede wszystkim jest to, oczywiście, labrador retriever. Ten pies z grupy aportujących używany był przede wszystkim w myślistwie, a dziś jest psem pracującym. Używa się go przede wszystkim do psich sportów związanych z aportem z wody, ale również pracy w roli przewodnika lub ratownika. Świetnie odnajdują się we współpracy z człowiekiem, a szczególnie tolerancyjne są dla dzieci.
Golden retriever
Kolejna rasa psów pracujących, związana przede wszystkim z myślistwem. Tych psów do dogoterapii używa się rzadziej niż labradorów, ale wiele osób myli dwie rasy z uwagi na duże podobieństwo i różnice przede wszystkim w długości sierści. Golden jest używany jako pies do terapii, a także towarzysz dla osób niepełnosprawnych – często szkolony jest do roli psiego przewodnika. Często wykorzystuje się je jako psy ratownicze oraz policyjne. Pies ten jest łagodny, karny, a także przyjazny wobec dzieci.
Cavalier King Charles Spaniel
Od jakiegoś czasu dogoterapia kojarzy się właśnie z tą rasą. Dlaczego? Bo jest ona bardzo wdzięczna, a przy okazji niewielka, dzięki czemu przewodnik może mieć kilka psów używanych w terapii. Jest to pies zaliczany do spanieli miniaturowych, obecnie hodowany przede wszystkim jako pies do towarzystwa. Ma piękne umaszczenie i sympatyczny wygląd, co również sprawia, że jego użytek w dogoterapii jest uzasadniony. Długa, przyjemna w dotyku sierść powoduje, że nawiązywanie kontaktu cielesnego z psem jest szczególnie przyjemne dla osób pozostających w terapii. Pies ten jest pozbawiony lęku i agresji, bardzo wdzięczny, kochający zabawę.
Nowofundland
Nowofundland to dobry przykład psa, który doskonale walczy ze stereotypem dużego, czarnego, przerażającego zwierzaka. Wszystko dzięki jego przyjacielskiemu nastawieniu. Psy tej rasy są bardzo duże, a jednocześnie – niezwykle przyjazne. To sprawia, że doskonale nadają się na zajęcia nawet w mniej komfortowych warunkach, w tym z osobami, które zachowują się gwałtownie, ale przebywają pod kontrolą osoby trzeciej. Trzeba brać pod uwagę, że nowofundlandy są bardzo dużymi psami, dlatego mogą być nieodpowiednie do terapii osób, które boją się psów.
Alaskan malamute
Choć nie jest to wybór oczywisty, to jednak do dogoterapii stosuje się również takie psy. Rasa ta należy do szpiców, ras pierwotnych, dlatego wybór wydaje się nieoczywisty. Tymczasem są to psy bardzo przyjacielskie w stosunku do ludzi, a nieco mniej w stosunku do psów. Lubią ludzi, nawet obcych, dlatego dobrze sprawdzają się w roli psich terapeutów. Są jednak uparte i nie lubią bezczynności, dlatego też poleca się je przede wszystkim doświadczonym przewodnikom. Najlepiej, aby pochodziły ze sprawdzonej hodowli i dobrej, zrównoważonej linii.
Border collie
Psy te uważane są za takie, które można wszystkiego nauczyć. Z uwagi na charakter rasy ważne jest jednak, aby wykorzystywać do treningów takie osobniki, które faktycznie są przystosowane do pracy z człowiekiem i nie mają zachowań stereotypowych, typowych dla rasy, np. zaganiania czy podgryzania. Border collie bardzo chętnie współpracują z człowiekiem, najlepiej dostatecznie spokojnym, który nie będzie ich dodatkowo pobudzał. Do dogoterapii wykorzystuje się głównie psy z linii sportowych, jako że są bardziej uległe i przyjazne do osób obcych aniżeli psy z hodowli typowo zorientowanych na pasienie.
Dogoterapia – to musisz wiedzieć!
Większość osób wie co nieco na temat tego, czym jest dogoterapia, jakie psy są do niej wykorzystywane i jak wyglądają zajęcia. Niewiele osób zna jednak tajniki tej aktywności. Poznaj je bliżej!
Psy w dogoterapii też mają prawo do urlopu
Trening dla psa dogoterapeutycznego trwa praktycznie od pierwszych tygodni jego życia przez całą praktykę w roli terapeuty. Z tego powodu szybko zauważono potrzebę wykorzystywania urlopu dla psów terapeutycznych. Każdy przewodnik pilnuje, aby zwierzę nie pracowało zbyt długo i zbyt intensywnie. Zaprzestano już bezpośredniego, obciążającego emocje psa kontaktu z osobami w terapii, bo było to nie tylko niezdrowe dla psa, ale również zagrażające dla człowieka.
W ostatnich latach powstało przynajmniej kilka organizacji, których zadaniem jest stworzenie odpowiednich warunków pracy dogoterapeutów i ich psów. Regulacje obejmują nie tylko zasady prowadzenia terapii czy podstawową wiedzę, którą powinien opanować dany przewodnik, ale również warunki pracy psa. W tych duży nacisk kładzie się na to, aby zwierzę miało prawo do odpoczynku i nie było nadmiernie eksploatowane. To byłoby nie tylko wbrew kodeksowi etycznemu, ale przede wszystkim – niezgodne z zapisami ustawy o prawach zwierząt.
Dogoterapia – nie dla każdego!
Wiesz już, czym jest dogoterapia, jakie psy mogą brać w niej udział – a co z ludźmi? Okazuje się, że nie każdy może uczestniczyć w zajęciach dogoterapeutycznych. Podstawowym wykluczeniem jest reakcja alergiczna na psa. Niewskazane jest też prowadzenie terapii w grupie, w której przebywają osoby o trudnych do przewidzenia reakcjach. W takim przypadku zazwyczaj prowadzi się terapię indywidualną, jeśli pies jest w stanie psychicznie znieść trudniejsze warunki pracy.
Sprawdź także: Jak oswoić psa? Behawiorysta radzi!
Osoby, które bardzo boją się psów, powinny najpierw odbywać zajęcia indywidualnie i przyzwyczaić się do obecności czworonoga. Można w tym celu przygotować np. przysmaki Carnilove Ostrich with Blackberries Crunchy Snack 200g, które psu będzie dawała podczas terapii dana osoba. Wiele jednak zależy od celu zajęć, a także przygotowania przewodnika. W niektórych formach prowadzenia terapii organizowanych jest kilka zajęć, z czego tylko niektóre przebiegają w obecności psa. W takich warunkach może przebywać również osoba z lękami, o ile przewodnik będzie o nich wiedział odpowiednio wcześniej.
Dogoterapię bardzo długo uznawano za zajęcia, na których dzieci mogą leżeć na psach, sprawiać im ból lub powodować dyskomfort. Takie podejście jest obecnie nieakceptowane przez większość nowych przewodników psów dogoterapeutycznych. Ustalono, że zajęcia muszą odbywać się z poszanowaniem potrzeb obu stron.
Dogoterapia – podsumowanie
Wiesz już, jakie są rodzaje dogoterapii i do czego się ją wykorzystuje. Jak widzisz, ta forma terapii w towarzystwie psa może przyjmować wiele odsłon, dlatego ważne jest, aby określić, czego potrzebuje dana osoba. Pamiętaj, że pies do dogoterapii powinien zawsze przejść odpowiednie szkolenie, a jego przewodnik mieć zaliczony odpowiedni kurs. Zwykle wiąże się to z posiadaniem odpowiednich dokumentów, np. legitymacji. W ten sposób zajęcia są bezpieczne, ale i efektywne. Znasz jakieś ciekawostki o dogoterapii? Podziel się nimi w komentarzach!
Polecane posty
Najciekawsze propozycje z naszego sklepu